De Wortelrassen en de Ontwikkeling van de Natuurrijken

07 Aug, 2026

Leestijd: 8 min

In het boek 'De Weg van de Mens' van Henry T. Laurency staat in sectie '4.13 Rassen' op punt 3 de volgende quote die op het eerste gezicht heel eigenaardig is. Dit artikel doet een poging om het een en ander te verduidelijken.

Er moet worden opgemerkt dat het eerste wortelras volledig etherisch was, zich gelijktijdig ontwikkelde met het plantenleven op onze planeet, en voorafging aan de ontwikkeling van het dierenleven.

De schijnbare paradox

Het eerste wortelras was volledig etherisch — het bestond niet uit fysieke materie zoals wij die nu kennen, maar uit etherische materie (fijnstoffelijke materie van de etherische dimensies 49:2–49:4). Deze etherische menselijke vorm ontwikkelde zich gelijktijdig met het fysieke plantenleven op aarde, en ging inderdaad vooraf aan de ontwikkeling van het fysieke dierenrijk.

De sleutel tot het begrijpen van deze volgorde is dat de natuurrijken en de wortelrassen twee verschillende, maar verweven evolutionaire lijnen zijn.

• De natuurrijken (mineraal, plant, dier, mens) beschrijven de bewustzijnsontwikkeling van de monade door opeenvolgende rijken.

• De wortelrassen beschrijven de opeenvolgende vormen (omhulsels) die de menselijke monade op aarde aanneemt.

In de vroege stadia van een planeet worden de hogere vormen (de etherische mens) eerst uitgestort — als sjablonen, als voorlopers — voordat de lagere fysieke rijken hun volledige dichtheid bereiken.

De zeven wortelrassen — een chronologisch overzicht

Hieronder volgt de ontwikkeling zoals die uit Laurency's werk naar voren komt. De jaartallen komen uit 'De Steen der Wijzen' (PhS), sectie 2.36 "De rassen", tenzij anders vermeld. De chronologie van de menselijke causalisatie staat in 'De Kennis van de Werkelijkheid' (KofR), sectie 3.1 "Uit de esoterische geschiedenis".

Eerste wortelras (volledig etherisch)

• Vorm: puur etherisch, geen fysiek lichaam. De menselijke monaden waren gehuld in etherische materie van de laagste etherische dimensies (49:2–4), met voornamelijk een emotioneel bewustzijn.

• Periode: het allervroegste stadium van de planetaire ontwikkeling; begon ongeveer 300 miljoen jaar geleden (PhS 2.36).

• Verhouding tot andere rijken: dit ras ontwikkelde zich gelijktijdig met het fysieke plantenleven. Het fysieke dierenrijk bestond nog niet — het eerste wortelras ging daaraan vooraf. De etherische mens was als het ware de voorloper, de eerstgeborene op het fysieke toneel.

Tweede wortelras (eveneens etherisch)

• Vorm: nog steeds etherisch, maar met een begin van verdichting. De overgang van het etherische naar het organische vond in dit ras plaats, tussen het vijfde en zesde onderras (PhS 2.36).

• Periode: volgend op het eerste wortelras; begon ongeveer 150 miljoen jaar geleden (PhS 2.36).

• Ook dit ras kende geen fysieke lichamen zoals wij die nu hebben.

Derde wortelras — de Lemuriërs (eerste fysieke ras)

• Vorm: het eerste wortelras met fysieke lichamen. De menselijke vorm verdichtte zich tot grof-fysieke materie. De in het tweede wortelras ingezette overgang naar het organische kreeg hier pas volledig vorm (PhS 2.36).

• Periode: het derde wortelras is ongeveer 40 miljoen jaar oud; pas vanaf circa 18 miljoen jaar geleden namen de Lemuriërs volledig menselijke vormen aan (PhS 2.36). Laurency vermeldt dat circa 24 miljard monaden (40% van de totale mensheid van 60 miljard) ongeveer 21 miljoen jaar geleden van het dierenrijk naar het mensenrijk overgingen. Dit is de zogenaamde causalisatie: het moment waarop de monade een causaal omhulsel (47:1–3) verwerft en daarmee het vierde (menselijke) natuurrijk betreedt. Deze causalisatie vond plaats in Lemurië, beginnend in het jaar 21.686.420 v. G. T. (KofR 3.1).

• Kenmerken: de Lemuriërs kenden reeds ziekten zoals syfilis en tuberculose (WofM 4.19), wat aangeeft dat het fysieke lichaam al onderhevig was aan degeneratie.

Vierde wortelras — de Atlantiërs

• Vorm: fysiek; het vierde wortelras is in PhS 2.36 het "emotionele wortelras" (in tegenstelling tot het vijfde, het "mentale"). Zijn taak was het veredelen van emotionaliteit (PhS 3.15).

• Periode: volgend op de Lemuriërs; het vierde wortelras begon ongeveer 12 miljoen jaar geleden (PhS 2.36). Laurency vermeldt clan-overdrachten en perioden in verband met Atlantis (WofM 1.38; KofR 3.1). Het Atlantis-tijdperk eindigde met de onderdompeling van het Atlantische continent: het laatste overblijfsel, het eiland Poseidonis, verdronk in het jaar 9564 v. G. T. (PhS 2.36).

Vijfde wortelras — het huidige Arische ras

• Vorm: het huidige fysieke menselijke ras.

• Periode: het ras waarin wij nu leven. Dit ras ontwikkelt het mentale bewustzijn — het zogenaamde mentale wortelras (PhS 2.36). Dit ras wordt ook wel het Arische wortelras genoemd — een benaming die in PhS 2.36 bevestigd wordt: "Het vijfde, of Arische, wortelras ontwikkelde zich uit het vijfde onderras van het vierde wortelras gedurende een periode van ongeveer honderdduizend jaar."

• Astrologische context: Laurency vermeldt zodiakale tijdperken van ongeveer 2500 jaar (WofM 1.52, 3.26). Wij bevinden ons in de overgang van het Vissentijdperk naar het Watermantijdperk (WofM 1.52).

Zesde wortelras (toekomst)

• Vorm: fysiek maar met hogere etherische vermogens.

• Periode: over enkele duizenden jaren, wanneer het zesde wortelras zich zal manifesteren (WofM 4.13.5). Dit ras zal het eenheidsbewustzijn (essentialiteit, 46) ontwikkelen — in PhS 2.36 het "essentiële wortelras" genoemd. Zijn taak wordt in PhS 3.15 "Collectieven" als volgt omschreven: "De taak van het zesde wortelras zal zijn om eenheid in sociale vormen te verwezenlijken."

• Kenmerken: het zesde wortelras is het ras waarin eenheid — waarvan Laurency zegt dat het hetzelfde betekent als liefde — werkelijk gerealiseerd zal worden.

Zevende wortelras (verre toekomst)

• Vorm: de laatste fase van de menselijke evolutie op deze planeet. Het zevende wortelras is in PhS 2.36 bevestigd als het "superessentiële wortelras", en zal volledig etherisch zijn: "Het gehele zevende wortelras zal uiteraard etherisch zijn."

• Periode: na het zesde wortelras. Volgens PhS 2.36 zal Atlantis dan opnieuw de verblijfplaats van de mensheid worden: "Lemurië als de verblijfplaats van het zesde wortelras en Atlantis als dat van het zevende wortelras."

• Doel: voltooiing van de planetaire cyclus.

De grotere kosmische context

Laurency situeert dit alles binnen het kader van de Eonen (kosmische cycli van 4320 miljoen jaar; PhS 2.46, 2.48; WofM 2.6). De menselijke evolutie op aarde beslaat slechts een fractie van een dergelijke Eon. De 21 miljoen jaar geleden begonnen causalisatie (de overgang van dier naar mens) is in dit perspectief een relatief recente gebeurtenis.

De essentie van het antwoord op het vraagstuk is dus: het eerste en tweede wortelras waren etherische voorlopers van de mensheid, sjablonen die op aarde werden uitgestort voordat het fysieke dierenrijk zich ontwikkelde. De menselijke monade is ouder in haar etherische verschijningsvorm dan het fysieke dier. Dit verklaart waarom Laurency kan zeggen dat het eerste wortelras voorafging aan het dierenleven op onze planeet, zonder dat dit in tegenspraak is met het feit dat wortelrassen bij het mensenrijk horen: het mensenrijk bestond al in etherische vorm vóórdat het zich in fysieke vorm manifesteerde.

Wortelrassen en natuurrijken — twee schalen van hetzelfde patroon

De oplettende lezer zal opmerken dat de taken van de wortelrassen opvallend overeenkomen met de functies van de natuurrijken.

• Het vierde wortelras veredelt emotionaliteit — maar is emotionaliteit niet het domein van het dierenrijk?

• Het vijfde wortelras ontwikkelt het mentale — maar is dat niet precies waar het mensenrijk als geheel voor dient?

Dit is geen toeval, maar een uitdrukking van een dieperliggend esoterisch principe: recapitulatie op een hogere spiraal.

Het principe van affiniteit

In PhS 2.36.4 schrijft Laurency:

"Het vierde wortelras van de huidige globeperiode wordt het emotionele wortelras genoemd, het vijfde het mentale, het zesde het essentiële, het zevende het superessentiële wortelras, met betrekking tot bepaalde affiniteiten met de overeenkomstige bewustzijnsontwikkeling bij de verschillende rassen."

Deze zin bevat de sleutel. De benamingen "emotioneel", "menteel", "essentieel" voor de wortelrassen zijn geen losse etiketten — ze verwijzen expliciet naar de affiniteit met de corresponderende bewustzijnsstadia zoals die ook in de natuurrijken doorlopen worden. Het vierde wortelras heeft affiniteit met emotionaliteit (het domein van het dierenrijk); het vijfde heeft affiniteit met mentaliteit (het domein van het mensenrijk); het zesde met essentialiteit (eenheid, 46), en het zevende met superessentialiteit (wil, 45).

Twee niveaus, één beweging

Het onderscheid tussen de natuurrijken en de wortelrassen ligt in de functie en het niveau waarop zij opereren:

• De natuurrijken werken een type bewustzijn voor het eerst uit. Het dierenrijk activeert emotionaliteit van onderaf, vanuit de laagste moleculaire soorten van de emotionele wereld (48:4–7). Het mensenrijk activeert mentaliteit. Dit is het primaire, fundamentele werk : de monade verwerft het vermogen überhaupt (PhS 2.38.1).

• De wortelrassen recapituleren en verfijnen datzelfde type bewustzijn, maar nu op het hogere niveau van het mensenrijk — met causaliteitsbewustzijn, met zelfreflectie, met de mogelijkheid tot bewuste transformatie. Het vierde wortelras kreeg niet de taak om emotionaliteit uit te vinden (dat was reeds gebeurd in het dierenrijk), maar om haar te veredelen (PhS 3.15). Het vijfde wortelras ontwikkelt mentaliteit niet uit het niets, maar brengt haar tot volledige ontplooiing.

Dit verklaart ook waarom Laurency in PhS 3.15 niet zegt dat de Atlantiërs emotionaliteit moesten "ontwikkelen" of "activeren", maar veredelen: "De Atlantiërs waren van het vierde wortelras, het emotionele wortelras. Hun historische missie was om emotionaliteit te veredelen. Hierin faalden ze, zoals we weten." Het dier héeft emotionaliteit ; de Atlantiër moest haar zuiveren en cultiveren. En dat is een wezenlijk andere opgave.

Recapitulatie als universeel patroon

Dit is geen geïsoleerd fenomeen. In PhS 2.36.3 beschrijft Laurency hoe de eerste drie wortelrassen van onze huidige eon een recapitulatie vormden van eerdere, reeds voltooide eonen:

"De eerste drie wortelrassen van de huidige emotionele eon waren een recapitulatie van het algemene ontwikkelingsverloop in de wortelrassen van de voorgaande drie eonen, een snelle herhaling van de zeven wortelrassen van de eon onmiddellijk daarvoor."

Het principe is fractal-achtig: wat op kosmische schaal in eonen gebeurt, herhaalt zich op planetaire schaal in natuurrijken, en herhaalt zich nógmaals op kleinere schaal in de wortelrassen binnen het mensenrijk.

• De natuurrijken zijn de macro-cyclus (miljarden jaren, de hele planeet omvattend);

• de wortelrassen zijn de micro-cyclus die dezelfde stadia op menselijk niveau doorloopt — nu met de extra dimensie van bewuste zelf-transformatie.

Dit patroon is ook zichtbaar in PhS 2.38.1, waar Laurency de eerste drie wortelrassen op één lijn stelt met de natuurrijken :

"Het mineralen-, planten- en dierenrijk, en de eerste drie wortelrassen van het mensenrijk, hebben een gevoel en een objectief bewustzijn ontwikkeld..."

Het keerpunt ligt bij het vierde wortelras: vóórdien recapituleren de rassen wat in voorgaande cycli reeds was bereikt; vanaf het vierde ras begint het eigenlijke, nieuwe werk van veredeling en ontplooiing op menselijk niveau.

Belangrijke nuancering: ras versus individu

Tot slot waarschuwt Laurency in De Weg van de Mens tegen het verwarren van het collectieve stadium van een ras met het ontwikkelingsniveau van elk individu daarbinnen:

"Om begripsverwarring te voorkomen, moeten rassen (vierde en vijfde wortelras) en individuen onderscheiden worden. Het vierde wortelras wordt het 'emotionele' en het vijfde het 'mentale' wortelras genoemd, niettegenstaande het feit dat veel mentale zelven geïncarneerd zijn in het vierde wortelras en veel emotionele zelven in het vijfde wortelras."

De labels "emotioneel" en "menteel" beschrijven dus de collectieve taak en het collectieve ontwikkelingsstadium van het ras als geheel — niet het niveau van elk individu. In elk wortelras incarneren monaden met uiteenlopende bewustzijnsniveaus.

Overzichtstabel

De natuurrijken leveren het ruwe vermogen ; de wortelrassen verfijnen, cultiveren en transformeren datzelfde vermogen tot zijn hoogste uitdrukking. Het ene is de fundering, het andere de voltooiing op menselijk niveau. En deze twee lagen zijn geen toeval — ze zijn de uitdrukking van één en hetzelfde evolutionaire patroon, werkzaam op twee verschillende schalen.

Opmerking:

PhS = "The Philosopher's Stone" en in het Nederlands "De Steen der Wijzen"
KofR = "The Knowledge of Reality" en in het Nederlands "De Kennis van de Werkelijkheid"
WofM = "The Way of Man" en in het Nederlands "De Weg van de Mens"

Infographic

Dia-presentatie